سیاست در اندیشه امام علی ^(ع) به مفهوم هدایت و رهبری است. سیاست، تدبیر امور و فراهم کردن زمینه های لازم برای اصلاح مردم با هدایت ایشان در جهت خوشبختی این جهان و سعادت آن جهان است؛ چنانکه امیر مؤمنان علی ^(ع)، سیاست درست و نیکو را مایه ی راستی و درستی و برپایی مردم دانسته و فرموده است:

« حُسنُ السِّیَاسةِ قَوَامُ الرَّعِیَّة ¹ نیکویی سیاست، برپا دارنده ی مردم است»

در اندیشه مولا سیاست به هیچ وجه به مفهوم قدرت مداری، خود رأیی، تحکم و تجبر نیست، بلکه تدبیر صحیح امور در جهت خدمت به مردم، تحقق عدالت و فراهم کردن زمینه تربیت است. از این رو امام علی ^(ع) زمامداران قدرت مدار و خودکامه را، سیاستمدار و شایسته ی قرار گرفتن در جایگاه سیاست مردمان نمیداند، لذا در نامه ای به معاویه این مفهوم را چنین بیان می کند:

« وَ مَتَی کُنتُم یا مُعَاوِیَةُ ساسَةَ الرَّعِیَّةِ... ²  معاویه! از کی شما سیاستمداران مردم و سرپرستان کار این امت بوده اید؟... تو را می ترسانم از اینکه پیوسته در فریب آرزوها گرفتار باشی و در آشکار و نهان دوگانه باشی!»

از منظر مولا، سیاست انسانی به دور از فریبکاری، قدرت مداری، ریاکاری و زورگویی است، بلکه تدبیر امور با مبانی اخلاقی و رفتار انسانی است و از آفات نفسانی و مدیریتی به دور بوده و بر اساس خطوطی کلی سامان می پذیرد که آن را مفهوم صحیحش تحقیق پذیر می سازد.

1ـ شرح غرر الحکم، ج3،ص 384

2ـ نهج البلاغه، نامه 10

ادامه دارد ...